Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền sửa đổi tác phẩm của tác giả không?

Trong nhiều trường hợp, tác phẩm sau khi được sáng tạo không chỉ do tác giả trực tiếp khai thác mà còn được chuyển giao quyền cho tổ chức, cá nhân khác để sử dụng và khai thác thương mại. Khi đó, tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả có thể là hai chủ thể khác nhau, dẫn đến nhiều câu hỏi về phạm vi quyền của từng bên. Một trong những vấn đề thường được quan tâm là liệu chủ sở hữu quyền tác giả có được quyền sửa đổi hoặc thay đổi nội dung tác phẩm do tác giả sáng tạo hay không. Bài viết của VCD dưới đây sẽ giúp bạn.

Phân biệt tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm bằng lao động trí tuệ của mình. Tác giả luôn phải là cá nhân, bởi hoạt động sáng tạo tác phẩm gắn liền với năng lực sáng tạo của con người.

Trong khi đó, chủ sở hữu quyền tác giả là chủ thể nắm giữ quyền đối với tác phẩm và có quyền khai thác, sử dụng tác phẩm theo quy định của pháp luật. Chủ sở hữu quyền tác giả có thể là:

• Chính tác giả;

• Tổ chức, cá nhân giao nhiệm vụ cho tác giả sáng tạo tác phẩm;

• Tổ chức, cá nhân ký hợp đồng với tác giả để sáng tạo tác phẩm;

• Tổ chức, cá nhân được chuyển nhượng hoặc nhận chuyển giao quyền tác giả.

Như vậy, trong nhiều trường hợp tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả không phải là cùng một người. Ví dụ, một nhân viên thiết kế sáng tạo tác phẩm theo nhiệm vụ được giao tại công ty thì người nhân viên là tác giả, còn công ty có thể là chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm đó theo thỏa thuận hoặc theo quy định của pháp luật. Việc phân biệt hai chủ thể này có ý nghĩa quan trọng, bởi mỗi chủ thể sẽ có những quyền khác nhau đối với tác phẩm.

Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền sửa đổi tác phẩm của tác giả không?

Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản. Trong đó, quyền nhân thân gắn liền với tác giả – người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm – còn quyền tài sản có thể thuộc về tác giả hoặc tổ chức, cá nhân khác là chủ sở hữu quyền tác giả.

Một trong những quyền nhân thân quan trọng của tác giả là quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Theo đó, tác giả có quyền không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào nếu việc đó gây phương hại đến danh dự và uy tín của mình. Quyền này gắn liền với cá nhân tác giả và về nguyên tắc không thể chuyển giao cho người khác.

Do đó, chủ sở hữu quyền tác giả không đương nhiên có quyền sửa đổi nội dung tác phẩm nếu việc sửa đổi làm thay đổi nội dung, ý nghĩa hoặc làm sai lệch tinh thần của tác phẩm. Nếu việc sửa đổi gây ảnh hưởng đến danh dự hoặc uy tín của tác giả thì hành vi đó có thể bị coi là xâm phạm quyền nhân thân của tác giả.

Tuy nhiên, trong thực tế, việc chỉnh sửa hoặc cải biên tác phẩm vẫn có thể được thực hiện nếu có sự đồng ý của tác giả hoặc quyền này đã được quy định rõ trong hợp đồng sáng tạo, hợp đồng sử dụng hoặc chuyển giao quyền tác giả. Ngoài ra, những chỉnh sửa mang tính kỹ thuật như sửa lỗi chính tả, thay đổi định dạng hoặc bố cục trình bày để phục vụ việc xuất bản thường được chấp nhận nếu không làm thay đổi nội dung và ý nghĩa của tác phẩm.

Như vậy, mặc dù chủ sở hữu quyền tác giả có quyền khai thác tác phẩm về mặt kinh tế, nhưng khi thực hiện việc sửa đổi tác phẩm vẫn phải tôn trọng quyền nhân thân của tác giả, đặc biệt là quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm.

Việc sửa đổi tác phẩm có thể phát sinh những vấn đề pháp lý gì?

Trong quá trình khai thác và sử dụng tác phẩm, việc sửa đổi hoặc chỉnh sửa tác phẩm có thể phát sinh một số vấn đề pháp lý nếu không được thực hiện đúng quy định. Trước hết, việc sửa đổi tác phẩm có thể xâm phạm quyền nhân thân của tác giả. Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, tác giả có quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm và không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm nếu việc đó gây phương hại đến danh dự, uy tín của mình.

Bên cạnh đó, việc sửa đổi tác phẩm cũng có thể dẫn đến tranh chấp về phạm vi quyền sử dụng tác phẩm, đặc biệt khi hợp đồng giữa tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả không quy định rõ quyền chỉnh sửa hoặc cải biên tác phẩm.

Ngoài ra, trong trường hợp tác phẩm đã được đăng ký quyền tác giả, nếu nội dung tác phẩm được sửa đổi đáng kể thì phần nội dung thay đổi đó chưa được bảo hộ theo Giấy chứng nhận đã cấp. Khi đó, để bảo đảm quyền lợi pháp lý đối với phiên bản mới của tác phẩm, chủ thể quyền có thể cần thực hiện đăng ký quyền tác giả đối với phiên bản đã được sửa đổi.

Trên đây là bài viết “Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền sửa đổi tác phẩm của tác giả không?” mà VCD gửi đến bạn. Chúng tôi hi vọng bài viết này có ích với các bạn.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp