Lưu ý khi đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube

Đăng ký bản quyền bài hát trên YouTube không chỉ giúp tác giả khẳng định quyền sở hữu đối với tác phẩm mà còn là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp hoặc bị sao chép trái phép. Tuy nhiên, cần phải lưu ý khi đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube để tránh vi phạm chính sách của và hạn chế rủi ro bị khiếu nại ngược.

Thủ tục đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube

Trước khi thực hiện đăng ký trên Youtube, bạn cần hoàn tất đăng ký bản quyền bài hát theo pháp luật Việt Nam. Thủ tục cơ bản bao gồm hồ sơ đăng ký và gửi cơ quan tiếp nhận.

Hồ sơ đăng ký bản quyền bài hát:

• Tờ khai đăng ký quyền tác giả
  
  
• Bản sao giấy tờ tùy thân của tác giả/chủ sở hữu
  
  
• Bản ghi âm, bản nhạc hoặc lời bài hát
  
  
• Giấy cam đoan tác phẩm do mình sáng tác, không sao chép
  
  
• Giấy ủy quyền (nếu nộp qua đơn vị đại diện)
  
  

Cơ quan tiếp nhận:

• Cục Bản quyền tác giả – Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
  
  
• Hoặc các văn phòng đại diện tại TP.HCM, Đà Nẵng
  
  

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, bạn mới đủ điều kiện pháp lý để tiến hành các bước đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube.

Cách đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp đối với các bài hát được đăng tải trên Youtube, chủ sở hữu cần thực hiện đăng ký bản quyền theo đúng trình tự. Dưới đây là các bước đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube đang được áp dụng phổ biến hiện nay.

Bước 1: Lựa chọn hình thức bảo vệ bản quyền phù hợp

Hiện nay, việc đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube có thể thực hiện theo hai hình thức chính, tùy vào nhu cầu và điều kiện của tác giả hoặc chủ sở hữu:

• Đăng ký bản quyền theo thủ tục thông thường tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (Cục Bản quyền tác giả). Hình thức này giúp xác lập quyền tác giả, quyền liên quan theo pháp luật Việt Nam.
  
  
• Đăng ký bản quyền theo chính sách của Youtube thông qua hệ thống Content ID. Đây là công cụ do Youtube cung cấp nhằm nhận diện, quản lý và khai thác bản quyền nội dung âm nhạc trên nền tảng.
  
  

Trong thực tế, nhiều chủ sở hữu lựa chọn kết hợp cả hai hình thức để vừa đảm bảo cơ sở pháp lý, vừa kiểm soát và kiếm tiền hiệu quả trên Youtube.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ cần thiết

Tùy theo hình thức đăng ký, hồ sơ cần chuẩn bị sẽ có sự khác nhau. Đối với đăng ký theo chính sách Content ID của Youtube:

• Thực hiện đăng ký theo biểu mẫu có sẵn do Youtube hoặc đối tác quản lý Content ID cung cấp;
  
  
• Cung cấp file âm thanh gốc, thông tin tác giả và chủ sở hữu quyền.
  
  

Đối với đăng ký bản quyền theo thủ tục thông thường, hồ sơ đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube bao gồm:

• Tờ khai đăng ký quyền tác giả/quyền liên quan bằng tiếng Việt, ghi đầy đủ thông tin về người nộp đơn, tác giả, chủ sở hữu quyền, thời gian hoàn thành tác phẩm, nội dung tóm tắt, bản ghi âm/ghi hình, cam kết trách nhiệm… Tờ khai do tác giả hoặc chủ sở hữu quyền ký tên hoặc điểm chỉ;
  
  
• Đĩa CD hoặc thiết bị lưu trữ chứa nội dung bài hát, video cần đăng ký;
  
  
• Giấy ủy quyền (nếu nộp hồ sơ thông qua người đại diện);
  
  
• Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu (nếu có);
  
  
• Tài liệu chứng minh quyền sở hữu, như giấy xác nhận tự sáng tác, hợp đồng sáng tác, hợp đồng chuyển nhượng hoặc chuyển giao quyền tác giả.
  
  

Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký

• Trường hợp đăng ký theo Content ID: Sau khi điền đầy đủ thông tin theo mẫu, chủ sở hữu chỉ cần gửi yêu cầu xét duyệt trên hệ thống. Điều kiện xét duyệt thường bao gồm việc kênh Youtube có số lượng video nhất định và đáp ứng tiêu chí theo chính sách của Youtube. Thời gian xét duyệt phụ thuộc vào quy trình nội bộ của nền tảng.
  
  
• Trường hợp nộp hồ sơ tại Cục Bản quyền tác giả: Hồ sơ được tiếp nhận và thẩm định để cấp Giấy chứng nhận quyền tác giả hoặc quyền liên quan. Thời gian giải quyết thông thường khoảng 15 ngày làm việc kể từ ngày hồ sơ hợp lệ.
  
  

Bước 4: Nhận kết quả và quản lý bản quyền

Sau khi được xét duyệt:

• Đối với Content ID, kênh Youtube hoặc nội dung được xác minh sẽ hiển thị trạng thái xác nhận. Khi đó, các video sử dụng trái phép bài hát có thể bị chặn, theo dõi hoặc chuyển doanh thu cho chủ sở hữu theo cài đặt đã lựa chọn.
  
  
• Đối với đăng ký theo thủ tục Nhà nước, chủ sở hữu sẽ nhận Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả/quyền liên quan, đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xử lý các hành vi xâm phạm bản quyền trên Youtube và các nền tảng khác.

Lưu ý khi đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube

Khi đăng ký bản quyền bài hát trên YouTube, tác giả và chủ sở hữu quyền cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề quan trọng sau để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình:

• Phân biệt rõ bản quyền tác giả và bản quyền trên YouTube: Việc đăng ký quyền tác giả tại Cục Bản quyền tác giả giúp xác lập quyền sở hữu theo pháp luật Việt Nam, trong khi hệ thống Content ID của YouTube chỉ là công cụ quản lý và nhận diện nội dung trên nền tảng. Có giấy chứng nhận quyền tác giả không đồng nghĩa với việc video sẽ tự động được bảo vệ hoặc chặn sao chép trên YouTube nếu chưa đăng ký hoặc quản lý đúng trong hệ thống của nền tảng này.

• Đảm bảo bài hát do chính bạn sở hữu hoặc được ủy quyền hợp pháp: Chỉ nên đăng ký bản quyền và khiếu nại nội dung trên YouTube đối với những ca khúc mà bạn là tác giả, đồng tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tài sản hợp pháp. Trường hợp bài hát có nhiều người sáng tác, phối khí hoặc có đơn vị sản xuất liên quan, cần có sự thống nhất và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu rõ ràng để tránh tranh chấp và khiếu nại ngược.

• Kiểm tra yếu tố sử dụng nội dung của bên thứ ba: Nếu bài hát có sử dụng beat, sample, đoạn nhạc nền, vòng hòa âm hoặc bản phối mua từ thư viện âm thanh, cần kiểm tra kỹ phạm vi quyền sử dụng. Nhiều trường hợp vẫn bị đánh bản quyền trên YouTube do quyền khai thác thương mại hoặc quyền phân phối chưa đầy đủ.

• Cung cấp thông tin chính xác và nhất quán: Tên tác phẩm, tên tác giả, thời điểm công bố, chủ sở hữu quyền… khi đăng ký quyền tác giả và khi khai báo với YouTube cần thống nhất tuyệt đối. Thông tin sai lệch hoặc không đồng bộ có thể khiến yêu cầu xác minh bản quyền bị từ chối hoặc gây khó khăn khi xử lý tranh chấp.

• Thận trọng khi gửi khiếu nại bản quyền (copyright claim): YouTube áp dụng cơ chế xử lý nghiêm đối với các khiếu nại sai hoặc lạm dụng. Nếu gửi yêu cầu gỡ video không có căn cứ rõ ràng, tài khoản có thể bị cảnh cáo hoặc hạn chế quyền sử dụng. Vì vậy, chỉ nên thực hiện khiếu nại khi có đầy đủ bằng chứng pháp lý chứng minh quyền sở hữu bài hát.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ và chứng cứ bản quyền: Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, hợp đồng chuyển nhượng, thỏa thuận đồng tác giả, file gốc của bài hát… là những tài liệu quan trọng cần được lưu giữ cẩn thận. Đây sẽ là cơ sở để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp bản quyền trên YouTube.

Trên đây là “Lưu ý khi đăng ký bản quyền bài hát trên Youtube mà tác giả và chủ sở hữu quyền cần nắm rõ trước khi đưa tác phẩm lên nền tảng số. Trường hợp còn băn khoăn về thủ tục hoặc cần hỗ trợ đăng ký, xác minh bản quyền, tác giả nên tìm đến các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp để được hướng dẫn chính xác và an toàn.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp