Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết đối với tranh chấp quyền tác giả?

Khi quyền tác giả bị xâm phạm, việc khởi kiện ra Tòa án là giải pháp pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu tác phẩm. Tuy nhiên, để vụ việc được thụ lý và giải quyết đúng trình tự, điều kiện tiên quyết là phải xác định đúng Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp quyền tác giả. Bài viết dưới đây, VCD sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết!

Tranh chấp quyền tác giả là gì?

Pháp luật hiện hành chưa có khái niệm định nghĩa trực tiếp về “tranh chấp quyền tác giả”. Tuy nhiên, căn cứ khoản 1 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ 2022: “Quyền sở hữu trí tuệ là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.”

Từ đó có thể hiểu, tranh chấp quyền tác giả là tranh chấp phát sinh giữa các chủ thể liên quan đến:

• Quyền nhân thân của tác giả;

• Quyền tài sản đối với tác phẩm;

• Quyền sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, thừa kế quyền tác giả;

• Hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Ví dụ: Tranh chấp về sao chép tác phẩm trái phép, sử dụng tác phẩm không xin phép, tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả, tranh chấp ai là tác giả thực sự của tác phẩm…

Các hình thức giải quyết tranh chấp quyền tác giả

Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và pháp luật tố tụng, tranh chấp quyền tác giả có thể được giải quyết bằng các phương thức:

• Thương lượng;

• Hòa giải;

• Xử lý hành chính;

• Trọng tài (nếu có thỏa thuận);

• Khởi kiện tại Tòa án.

Trong đó, Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết toàn diện, triệt để nhất, đặc biệt đối với các tranh chấp phức tạp, có yêu cầu bồi thường thiệt hại lớn hoặc xác định quyền sở hữu tác phẩm.

Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết đối với tranh chấp quyền tác giả?

Việc xác định Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp quyền tác giả được căn cứ chủ yếu vào:

• Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;

• Luật Sở hữu trí tuệ 2022;

• Các văn bản hướng dẫn thi hành.

Theo Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015: “Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ giữa cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Như vậy, tranh chấp quyền tác giả là một dạng tranh chấp dân sự thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân.

Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh trong tranh chấp quyền tác giả

Theo khoản 1 Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền sơ thẩm đối với: “Tranh chấp dân sự có yếu tố nước ngoài; tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp huyện nhưng có tính chất phức tạp hoặc theo yêu cầu của đương sự.”

Đối với tranh chấp quyền tác giả, Tòa án nhân dân cấp tỉnh thường có thẩm quyền trong các trường hợp:

• Có yếu tố nước ngoài (tác giả, chủ sở hữu là người nước ngoài; tác phẩm được khai thác ở nước ngoài…);

• Tranh chấp phức tạp, giá trị lớn;

• Có yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;

• Theo quy định riêng của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện trong tranh chấp quyền tác giả

Theo khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm các tranh chấp dân sự, trừ những tranh chấp thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Trong thực tế, Tòa án nhân dân cấp huyện có thể giải quyết các tranh chấp quyền tác giả:

• Có tính chất đơn giản;

• Các bên đều là cá nhân, tổ chức trong nước;

• Không có yếu tố nước ngoài;

• Không thuộc trường hợp pháp luật quy định phải do Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết.

Một số lưu ý khi khởi kiện tranh chấp quyền tác giả tại Tòa án

Khởi kiện tranh chấp quyền tác giả tại Tòa án là một quá trình pháp lý đòi hỏi người khởi kiện phải chuẩn bị kỹ lưỡng cả về hồ sơ, chứng cứ lẫn chiến lược bảo vệ quyền lợi. Để vụ việc được Tòa án thụ lý và giải quyết thuận lợi, người khởi kiện cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề quan trọng sau đây:

• Chuẩn bị chứng cứ chứng minh quyền tác giả (bản gốc tác phẩm, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, hợp đồng, tài liệu sáng tạo…);

• Xác định đúng bị đơn và Tòa án có thẩm quyền;

• Xác định rõ yêu cầu khởi kiện (xác lập quyền, bồi thường, chấm dứt vi phạm…);

• Thời hiệu khởi kiện theo quy định của pháp luật dân sự;

• Có thể yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để ngăn chặn hành vi xâm phạm tiếp diễn.

Trên đây là những nội dung cơ bản làm rõ “Tòa án nào có thẩm quyền giải quyết đối với tranh chấp quyền tác giả?” theo quy định của pháp luật hiện hành. Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ đầu không chỉ giúp quá trình khởi kiện được thực hiện thuận lợi, đúng trình tự mà còn góp phần bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi: