Biểu diễn bài hát tại quán cà phê có phải xin phép tác giả?

Những đêm nhạc acoustic, biểu diễn live music tại quán cà phê đang ngày càng phổ biến. Nhiều chủ quán cho rằng việc ca sĩ hát lại các ca khúc nổi tiếng chỉ nhằm phục vụ khách hàng nên không cần xin phép tác giả. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp luật sở hữu trí tuệ, việc sử dụng tác phẩm âm nhạc để biểu diễn trước công chúng có thể phát sinh nghĩa vụ xin phép và trả tiền bản quyền. Vậy biểu diễn bài hát tại quán cà phê có phải xin phép tác giả hay không? Cùng VCD tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

Biểu diễn bài hát tại quán cà phê được hiểu như thế nào?

Biểu diễn bài hát tại quán cà phê là hoạt động ca sĩ, ban nhạc, nhóm nhạc hoặc cá nhân trực tiếp trình bày các tác phẩm âm nhạc trước khách hàng tại quán. Hình thức biểu diễn này có thể diễn ra dưới nhiều dạng khác nhau như đêm nhạc acoustic, nhạc sống (live music), minishow ca sĩ, giao lưu văn nghệ hoặc các chương trình biểu diễn được tổ chức định kỳ nhằm thu hút khách hàng.

Hiện nay, nhiều quán cà phê lựa chọn tổ chức các buổi biểu diễn âm nhạc như một cách tạo điểm nhấn cho hoạt động kinh doanh. Dù chương trình được tổ chức thường xuyên hay chỉ diễn ra vào những dịp đặc biệt, dù khách hàng phải mua vé hay chỉ cần sử dụng dịch vụ của quán để thưởng thức âm nhạc, thì đây vẫn được xem là hoạt động đưa tác phẩm âm nhạc đến với công chúng.

Theo khoản 1 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng là một trong những quyền tài sản thuộc độc quyền của tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả. Điều này đồng nghĩa với việc việc sử dụng một ca khúc để biểu diễn tại quán cà phê không đơn thuần là hoạt động giải trí mà còn là hành vi khai thác tác phẩm được pháp luật bảo hộ.

Khái niệm “biểu diễn trước công chúng” được hiểu là việc trình bày tác phẩm tại nơi có nhiều người cùng tiếp cận, thưởng thức tác phẩm đó ngoài phạm vi gia đình hoặc nhóm người thân quen. Quán cà phê là địa điểm kinh doanh mở cửa cho khách hàng, vì vậy các buổi biểu diễn âm nhạc tại đây thường được xem là hoạt động biểu diễn tác phẩm trước công chúng theo quy định của pháp luật.

Trên thực tế, không ít chủ quán cho rằng việc ca sĩ hát lại các bài hát nổi tiếng chỉ nhằm phục vụ khách hàng hoặc tạo không khí cho quán nên không liên quan đến bản quyền. Tuy nhiên, dù không thu phí nghe nhạc riêng hoặc không quảng cáo rầm rộ, hoạt động biểu diễn vẫn có thể mang lại lợi ích thương mại cho quán thông qua việc thu hút khách hàng, gia tăng doanh thu và nâng cao giá trị thương hiệu. Chính vì vậy, việc sử dụng các ca khúc đang được bảo hộ quyền tác giả trong các chương trình biểu diễn tại quán cà phê cần được xem xét dưới góc độ pháp luật sở hữu trí tuệ.

Do đó, trước khi tổ chức các đêm nhạc hoặc chương trình biểu diễn trực tiếp, chủ quán cà phê cần tìm hiểu kỹ các quy định liên quan đến quyền tác giả để bảo đảm việc khai thác tác phẩm âm nhạc được thực hiện hợp pháp, tránh nguy cơ phát sinh tranh chấp hoặc bị xử lý vi phạm về bản quyền.

Biểu diễn bài hát tại quán cà phê có phải xin phép tác giả?

Việc các quán cà phê tổ chức đêm nhạc acoustic, biểu diễn live music hay mời ca sĩ đến giao lưu ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố nghệ thuật và trải nghiệm khách hàng, nhiều chủ quán vẫn băn khoăn liệu việc sử dụng các ca khúc nổi tiếng trong các chương trình này có phải xin phép tác giả hay không.

Theo điểm b khoản 1 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền tài sản của tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả bao gồm quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả mới có quyền cho phép người khác sử dụng tác phẩm để biểu diễn công khai.

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ quy định tổ chức, cá nhân khi khai thác hoặc sử dụng các quyền tài sản đối với tác phẩm phải được sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả và thực hiện nghĩa vụ thanh toán nhuận bút, thù lao hoặc các quyền lợi vật chất khác theo quy định.

Vì vậy, khi quán cà phê tổ chức chương trình ca nhạc và sử dụng các ca khúc đang được bảo hộ quyền tác giả, chủ quán hoặc đơn vị tổ chức về nguyên tắc phải xin phép chủ sở hữu quyền tác giả hoặc tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả được ủy quyền quản lý các tác phẩm đó.

Trên thực tế, nhiều người cho rằng chỉ những chương trình có bán vé mới phát sinh nghĩa vụ xin phép tác giả. Tuy nhiên, pháp luật không giới hạn khái niệm biểu diễn trước công chúng ở các sự kiện thương mại có thu phí.

Chỉ cần tác phẩm âm nhạc được trình bày tại địa điểm mà công chúng có thể tiếp cận, chẳng hạn như quán cà phê, phòng trà, sân khấu biểu diễn hoặc các sự kiện công cộng, thì hoạt động này đã có thể được xem là biểu diễn trước công chúng. Do đó, dù khách hàng không phải mua vé để thưởng thức chương trình, quán cà phê vẫn có thể phải thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến quyền tác giả theo quy định của pháp luật.

Chủ quán cà phê hay ca sĩ phải xin phép khi bài hát được biểu diễn ở quán cà phê?

Việc ai có trách nhiệm xin phép sử dụng tác phẩm âm nhạc phụ thuộc vào chủ thể đứng ra tổ chức và khai thác chương trình biểu diễn. Trên thực tế, nghĩa vụ này thường thuộc về đơn vị tổ chức sự kiện hoặc đơn vị kinh doanh địa điểm biểu diễn.

Đối với các đêm nhạc do quán cà phê tổ chức, chủ quán thường là bên mời ca sĩ, ban nhạc tham gia biểu diễn nhằm phục vụ khách hàng hoặc thu hút khách đến quán. Trong trường hợp này, chủ quán hoặc đơn vị tổ chức chương trình thường là chủ thể thực hiện việc xin phép sử dụng tác phẩm và thanh toán tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định của pháp luật.

Hiện nay, thủ tục cấp phép sử dụng tác phẩm âm nhạc thường được thực hiện thông qua các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả được ủy quyền quản lý quyền, giúp người sử dụng tác phẩm không phải liên hệ trực tiếp với từng tác giả hoặc chủ sở hữu quyền tác giả riêng lẻ.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp trách nhiệm đều thuộc về chủ quán. Nếu ca sĩ, ban nhạc hoặc cá nhân biểu diễn tự đứng ra tổ chức chương trình, tự khai thác tác phẩm để phục vụ mục đích kinh doanh hoặc thu lợi nhuận, họ cũng có thể phải tự thực hiện nghĩa vụ xin phép và trả tiền bản quyền. Trường hợp sử dụng tác phẩm mà chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành.

Trên đây là bài viết “Biểu diễn bài hát tại quán cà phê có phải xin phép tác giả?”. Việc tuân thủ các quy định về quyền tác giả không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với công sức sáng tạo của các nhạc sĩ và chủ sở hữu tác phẩm.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp