Có thể thay đổi chủ sở hữu sau khi đăng ký bản quyền không?

Trong quá trình khai thác và sử dụng tác phẩm, không ít trường hợp quyền sở hữu bản quyền được chuyển từ người này sang người khác do chuyển nhượng, thừa kế hoặc thay đổi pháp lý doanh nghiệp. Điều này khiến nhiều người thắc mắc liệu sau khi đã đăng ký bản quyền thì có còn được thay đổi chủ sở hữu hay không và việc thay đổi đó có ảnh hưởng đến hiệu lực bảo hộ của tác phẩm không? Bài viết của VCD dưới đây sẽ giúp bạn.

Quy định của pháp luật quyền tác giả về chủ sở hữu

Nhiều người thường hiểu rằng ai tạo ra tác phẩm thì người đó đương nhiên là chủ sở hữu bản quyền. Tuy nhiên trên thực tế, pháp luật về quyền tác giả không quy định đơn giản như vậy. Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, “tác giả” và “chủ sở hữu quyền tác giả” là hai khái niệm hoàn toàn có thể khác nhau.

Tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm bằng công sức và tư duy của mình. Trong khi đó, chủ sở hữu quyền tác giả là người hoặc tổ chức nắm giữ quyền tài sản đối với tác phẩm. Vì vậy, có nhiều trường hợp người đứng tên sở hữu bản quyền không phải là người trực tiếp tạo ra tác phẩm.

Ngoài tác giả trực tiếp sáng tạo tác phẩm, pháp luật còn cho phép nhiều chủ thể khác trở thành chủ sở hữu quyền tác giả như người nhận chuyển nhượng bản quyền, người được thừa kế hoặc tổ chức nhận chuyển giao quyền. Điều này cho thấy quyền sở hữu đối với tác phẩm có thể thay đổi trong quá trình khai thác và sử dụng.

Có thể thay đổi chủ sở hữu sau khi đăng ký bản quyền không?

Trên thực tế, việc thay đổi chủ sở hữu quyền tác giả diễn ra khá phổ biến, đặc biệt khi tác phẩm bắt đầu được khai thác thương mại hoặc chuyển giao cho người khác sử dụng. Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, quyền tài sản đối với tác phẩm có thể được chuyển giao hợp pháp cho tổ chức hoặc cá nhân khác. Khi đó, chủ thể mới có thể thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi thông tin chủ sở hữu trên Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả.

Các trường hợp thường gặp bao gồm:

Trường hợp chuyển nhượng quyền tác giả

Đây là trường hợp phổ biến nhất. Chủ sở hữu hiện tại chuyển giao quyền sở hữu tác phẩm cho cá nhân hoặc tổ chức khác thông qua hợp đồng chuyển nhượng bằng văn bản. Ví dụ, một công ty bán lại bản quyền phần mềm cho doanh nghiệp khác hoặc một cá nhân chuyển nhượng bộ thiết kế thương hiệu cho đối tác kinh doanh. Sau khi hoàn tất việc chuyển nhượng, bên nhận chuyển nhượng sẽ trở thành chủ sở hữu mới của tác phẩm.

Trường hợp thừa kế quyền tác giả

Theo quy định pháp luật, quyền tài sản thuộc quyền tác giả có thể được để lại thừa kế. Khi chủ sở hữu qua đời, người được hưởng thừa kế hợp pháp sẽ có quyền tiếp nhận quyền sở hữu đối với tác phẩm. Trong trường hợp này, người thừa kế có thể làm thủ tục cập nhật lại thông tin chủ sở hữu để thuận tiện cho việc quản lý và khai thác tác phẩm sau này.

Trường hợp tặng cho quyền sở hữu tác phẩm

Ngoài việc mua bán hoặc chuyển nhượng, chủ sở hữu cũng có thể tặng cho quyền tác giả cho người khác. Ví dụ, một cá nhân tặng quyền sở hữu bộ tranh thiết kế cho doanh nghiệp hoặc người thân. Việc tặng cho nên được lập thành văn bản rõ ràng để làm căn cứ thực hiện thủ tục thay đổi chủ sở hữu tại cơ quan đăng ký.

Trường hợp doanh nghiệp thay đổi thông tin pháp lý

Nhiều doanh nghiệp sau khi đổi tên công ty, sáp nhập, chia tách hoặc chuyển đổi loại hình hoạt động cũng cần cập nhật lại thông tin chủ sở hữu quyền tác giả. Khi đó, dù tác phẩm không thay đổi nhưng thông tin pháp lý của chủ sở hữu đã khác nên cần điều chỉnh lại trên Giấy chứng nhận để bảo đảm tính thống nhất hồ sơ.

Trường hợp thay đổi theo bản án hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền:

Một số trường hợp phát sinh tranh chấp về quyền sở hữu tác phẩm. Sau khi có bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật xác định ai là chủ sở hữu hợp pháp, người được công nhận quyền sở hữu có thể yêu cầu cơ quan đăng ký cập nhật lại thông tin chủ sở hữu theo nội dung phán quyết.

Có thể thấy, việc thay đổi chủ sở hữu quyền tác giả không phải là thủ tục quá đặc biệt mà là nhu cầu rất thực tế trong quá trình sử dụng và khai thác tác phẩm. Tuy nhiên, để việc thay đổi được công nhận hợp pháp, các bên cần có đầy đủ giấy tờ chứng minh căn cứ chuyển quyền phù hợp với từng trường hợp cụ thể.

Thay đổi chủ sở hữu có làm thay đổi hiệu lực bản quyền không?

Nhiều người lo ngại rằng khi thay đổi chủ sở hữu thì bản quyền đã đăng ký trước đó sẽ mất hiệu lực hoặc phải đăng ký lại từ đầu. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa chính xác.

Về nguyên tắc, việc thay đổi chủ sở hữu không làm mất hiệu lực bảo hộ của quyền tác giả. Tác phẩm vẫn tiếp tục được pháp luật bảo vệ theo thời hạn bảo hộ ban đầu, chỉ khác ở chỗ người đang nắm giữ quyền tài sản đối với tác phẩm đã thay đổi.

Ví dụ, một doanh nghiệp chuyển nhượng bản quyền phần mềm cho công ty khác thì phần mềm đó vẫn được bảo hộ như trước. Việc thay đổi chỉ liên quan đến chủ thể sở hữu chứ không làm phát sinh một quyền tác giả mới hay làm mất giá trị pháp lý của bản quyền đã được đăng ký.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng bảo vệ quyền nhân thân của tác giả ngay cả khi quyền sở hữu đã được chuyển giao. Điều này có nghĩa là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm vẫn có quyền được ghi tên tác giả hoặc được bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, việc thay đổi chủ sở hữu chỉ được công nhận khi có căn cứ chuyển quyền hợp pháp. Nếu hồ sơ chuyển nhượng giả mạo, có tranh chấp hoặc kê khai sai sự thật thì cơ quan có thẩm quyền vẫn có thể xem xét điều chỉnh hoặc hủy bỏ thông tin đăng ký. Vì vậy, khi thực hiện thủ tục thay đổi chủ sở hữu quyền tác giả, các bên cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh để hạn chế rủi ro pháp lý phát sinh về sau.

Trên đây là bài viết “Có thể thay đổi chủ sở hữu sau khi đăng ký bản quyền không?” mà VCD gửi đến bạn. Chúng tôi hi vọng bài viết này có ích với các bạn.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp