In áo có hình game có cần xin phép tác giả và trả tiền không?

Các nhân vật và hình ảnh trong game ngày càng trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sản phẩm thời trang, đặc biệt là áo thun. Từ các nhân vật trong Liên Minh Huyền Thoại, Genshin Impact, Minecraft cho đến Pokémon, không khó để bắt gặp những mẫu áo in hình game được bày bán trên các sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc việc in áo có hình game có cần xin phép tác giả và trả tiền không? Cùng VCD tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!

Hình game có được bảo hộ quyền tác giả không?

Theo khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ 2022, tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả bao gồm nhiều loại hình khác nhau như tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm tạo hình, tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính và các tác phẩm khác do tác giả trực tiếp sáng tạo.

Trong một trò chơi điện tử, các yếu tố như hình ảnh nhân vật; giao diện đồ họa; trang phục nhân vật; bản đồ, vật phẩm trong game; hình ảnh quảng bá trò chơi; logo và biểu tượng nhận diện đều là thành quả của hoạt động sáng tạo và có thể được bảo hộ bởi pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Đặc biệt, các nhân vật nổi tiếng trong game thường không chỉ được bảo hộ quyền tác giả mà còn có thể được bảo hộ dưới dạng nhãn hiệu hoặc các quyền sở hữu trí tuệ khác. Điều này đồng nghĩa với việc chủ sở hữu có quyền kiểm soát việc khai thác thương mại các hình ảnh này.

Ví dụ, các nhà phát hành game thường cho phép người chơi trải nghiệm trò chơi nhưng không đồng nghĩa với việc cho phép người chơi sử dụng hình ảnh nhân vật để sản xuất và kinh doanh sản phẩm thương mại.

Do đó, việc tìm thấy hình ảnh game trên internet không có nghĩa rằng hình ảnh đó thuộc phạm vi sử dụng tự do.

In áo có hình game có phải là hành vi sử dụng tác phẩm không?

Xét dưới góc độ pháp lý, việc in hình ảnh trong game lên áo là một hình thức khai thác tác phẩm đã được bảo hộ.

Thông thường, để tạo ra một chiếc áo in hình game, người thực hiện sẽ phải:

• Sao chép hình ảnh từ nguồn gốc;

• Lưu trữ hoặc chỉnh sửa hình ảnh;

• Chuyển hình ảnh lên sản phẩm;

• Phân phối hoặc bán sản phẩm cho khách hàng.

Những hoạt động này liên quan trực tiếp đến các quyền tài sản của chủ sở hữu quyền tác giả.

Theo Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, chủ sở hữu quyền tác giả có độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác thực hiện các quyền tài sản như:

• Làm tác phẩm phái sinh;

• Sao chép tác phẩm;

• Phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng;

• Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng các phương tiện kỹ thuật.

Trong trường hợp in áo, việc đưa hình ảnh từ môi trường kỹ thuật số lên sản phẩm vật lý được xem là hành vi sao chép tác phẩm.

Nếu người sử dụng có chỉnh sửa hình ảnh trước khi in thì hành vi đó còn có thể liên quan đến quyền làm tác phẩm phái sinh.

Nhiều người cho rằng chỉ cần thêm chữ, thay đổi màu sắc hoặc chỉnh sửa một phần hình ảnh thì sẽ không còn vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, nếu người xem vẫn có thể nhận diện được nhân vật hoặc hình ảnh đặc trưng của trò chơi thì khả năng phát sinh tranh chấp quyền tác giả vẫn rất cao.

Vì vậy, việc in áo có hình game không đơn thuần là hoạt động thiết kế hay sản xuất hàng hóa mà còn là hành vi sử dụng tác phẩm theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ.

In áo hình game có cần xin phép tác giả và trả tiền không?

Việc in áo có hình game có cần xin phép tác giả và trả tiền bản quyền hay không phụ thuộc vào mục đích sử dụng, phạm vi khai thác cũng như chính sách của chủ sở hữu quyền đối với hình ảnh trong game. Dưới đây là một số trường hợp phổ biến:

Trường hợp 1: In áo hình game để kinh doanh cần phải xin phép tác giả và phải trả tiền

Theo Điều 20 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền khai thác thương mại tác phẩm thuộc độc quyền của chủ sở hữu quyền tác giả. Tổ chức, cá nhân muốn sử dụng tác phẩm vào mục đích thương mại thường phải

được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền.

Điều này có nghĩa rằng khi sử dụng hình ảnh game để in áo bán trên thị trường; kinh doanh trên sàn thương mại điện tử; nhận đặt hàng theo yêu cầu; sản xuất số lượng lớn để thu lợi nhuận người sử dụng cần được cấp phép từ chủ sở hữu quyền hoặc đơn vị được ủy quyền.

Ngoài việc xin phép, người sử dụng còn có thể phải trả:

• Tiền bản quyền;

• Tiền nhuận bút;

• Phí cấp phép sử dụng hình ảnh;

• Các khoản phí khác theo thỏa thuận.

Trên thực tế, nhiều nhà phát hành game lớn như Riot Games, Nintendo, Sony hoặc miHoYo đều có chính sách quản lý chặt chẽ việc sử dụng hình ảnh nhân vật trong hoạt động thương mại. Một số trường hợp có thể được sử dụng miễn phí trong phạm vi phi thương mại, nhưng khi chuyển sang mục đích kinh doanh thì thường phải được cấp phép riêng.

Trường hợp 2: In áo hình game không cần phải xin phép

Một số trường hợp ngoại lệ có thể được xem xét theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, chẳng hạn như sử dụng tác phẩm cho mục đích nghiên cứu, giảng dạy hoặc trích dẫn hợp lý.

Tuy nhiên, việc in hình game lên áo để bán hoặc quảng bá sản phẩm gần như không thuộc các trường hợp ngoại lệ này.

Do đó, cá nhân và doanh nghiệp không nên mặc định rằng việc sử dụng hình ảnh game là hợp pháp chỉ vì hình ảnh đó được đăng tải công khai trên internet.

Trường hợp 3: Tự in áo để mặc cá nhân có cần xin phép không?

Đây là trường hợp thường gây tranh cãi. Nếu một người tự đặt in một chiếc áo duy nhất để mặc cá nhân, không bán lại và không khai thác thương mại, nguy cơ phát sinh tranh chấp thường thấp hơn so với hoạt động kinh doanh.

Tuy nhiên, xét về nguyên tắc pháp lý, quyền sử dụng hình ảnh vẫn thuộc về chủ sở hữu quyền tác giả. Do đó, việc có được phép hay không còn phụ thuộc vào chính sách của chủ sở hữu quyền đối với từng trò chơi cụ thể.

Tóm lại, hình ảnh, nhân vật và các yếu tố đồ họa trong game là đối tượng được pháp luật bảo hộ quyền tác giả và các quyền sở hữu trí tuệ khác. Vì vậy, việc sử dụng những hình ảnh này để in áo, đặc biệt là nhằm mục đích kinh doanh, thường được xem là hành vi khai thác tác phẩm và cần có sự cho phép của chủ sở hữu quyền. Trong nhiều trường hợp, người sử dụng còn phải trả phí bản quyền hoặc các khoản chi phí cấp phép theo thỏa thuận. Do đó, trước khi sản xuất hoặc kinh doanh áo in hình game, cá nhân và doanh nghiệp nên tìm hiểu kỹ tình trạng pháp lý của hình ảnh và thực hiện đầy đủ các thủ tục cần thiết để tránh những rủi ro liên quan đến quyền tác giả.

Trên đây là bài viết “In áo có hình game có cần xin phép tác giả và trả tiền không?”. Việc sử dụng hình ảnh game để in áo, đặc biệt là nhằm mục đích kinh doanh, không phải lúc nào cũng được thực hiện tự do mà có thể phải xin phép chủ sở hữu quyền và thanh toán phí bản quyền theo quy định hoặc thỏa thuận giữa các bên.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp