Tác phẩm khuyết danh được bảo hộ trong bao lâu?

Trong lĩnh vực quyền tác giả, không phải mọi tác phẩm khi công bố đều ghi rõ tên tác giả. Trên thực tế, nhiều tác phẩm được phát hành dưới dạng khuyết danh hoặc sử dụng bút danh mà công chúng không thể xác định được danh tính thực sự của người sáng tạo. Điều này làm phát sinh thắc mắc: Tác phẩm khuyết danh được bảo hộ trong bao lâu? Hãy cùng VCD tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Tác phẩm khuyết danh là gì?

Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành không đưa ra định nghĩa riêng về “tác phẩm khuyết danh”. Tuy nhiên, có thể hiểu đây là tác phẩm được công bố mà không ghi tên thật của tác giả hoặc không thể xác định được danh tính của người sáng tạo.

Ví dụ:

• Một cuốn sách được xuất bản mà không ghi tên tác giả;

• Một bài thơ đăng tải dưới dạng vô danh;

• Một tác phẩm nghệ thuật được công bố mà không công khai danh tính người sáng tạo.

Việc công bố tác phẩm dưới dạng khuyết danh có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau như bảo vệ quyền riêng tư, tránh sự chú ý của dư luận hoặc đơn giản là lựa chọn cá nhân của tác giả.

Mặc dù không công khai danh tính, các tác phẩm này vẫn được pháp luật bảo hộ quyền tác giả nếu đáp ứng điều kiện bảo hộ theo quy định.

Tác phẩm khuyết danh có được bảo hộ quyền tác giả không?

Việc một tác phẩm không ghi tên tác giả hoặc không công khai danh tính của người sáng tạo không đồng nghĩa với việc tác phẩm đó không được pháp luật bảo hộ.

Theo khoản 1 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ: “Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ, đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký.”

Quy định này cho thấy quyền tác giả phát sinh từ chính hoạt động sáng tạo tác phẩm, chứ không phụ thuộc vào việc tác giả có công khai tên thật, sử dụng bút danh hay lựa chọn công bố tác phẩm dưới dạng khuyết danh.

Nói cách khác, miễn là tác phẩm được tạo ra bằng lao động trí tuệ của tác giả và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định như văn bản, bản ghi âm, bản vẽ, hình ảnh, bản nhạc hoặc dữ liệu điện tử thì quyền tác giả đã được xác lập và được pháp luật bảo vệ.

Trên thực tế, nhiều tác giả lựa chọn công bố tác phẩm dưới dạng khuyết danh vì nhiều lý do khác nhau như:

• Muốn giữ bí mật danh tính cá nhân;

• Tránh ảnh hưởng đến công việc hoặc cuộc sống riêng tư;

• Muốn công chúng tập trung vào nội dung tác phẩm thay vì người sáng tạo;

• Chưa muốn công khai quyền sở hữu đối với tác phẩm tại thời điểm công bố.

Dù xuất phát từ bất kỳ lý do nào, tác phẩm khuyết danh vẫn được hưởng cơ chế bảo hộ quyền tác giả theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ.

Tuy nhiên, để được bảo hộ, tác phẩm cần đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng công sức và trí tuệ của mình;

• Được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định để có thể nhận biết, lưu giữ hoặc sao chép;

• Không thuộc các đối tượng không được bảo hộ quyền tác giả theo quy định của pháp luật.

Ví dụ, một cuốn tiểu thuyết được xuất bản mà không ghi tên tác giả, một bài thơ đăng trên tạp chí dưới dạng vô danh hoặc một tác phẩm mỹ thuật được công bố nhưng không tiết lộ danh tính người sáng tạo vẫn có thể được bảo hộ quyền tác giả nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên.

Ngoài ra, việc tác phẩm được công bố dưới dạng khuyết danh chỉ ảnh hưởng đến cách xác định chủ thể quyền và thời hạn bảo hộ trong một số trường hợp nhất định, chứ không làm mất đi quyền tác giả đối với tác phẩm. Vì vậy, cá nhân hoặc tổ chức sử dụng tác phẩm khuyết danh vẫn cần lưu ý các quy định của pháp luật để tránh xâm phạm quyền tác giả và phát sinh các tranh chấp pháp lý không đáng có.

Tác phẩm khuyết danh được bảo hộ trong bao lâu?

Đây là nội dung được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm khi khai thác hoặc sử dụng các tác phẩm không xác định được tác giả.

Theo khoản 2 Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ: “Thời hạn bảo hộ quyền tài sản đối với tác phẩm khuyết danh là 75 năm kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên.”

Như vậy, đối với tác phẩm khuyết danh, quyền tài sản sẽ được bảo hộ trong thời hạn 75 năm kể từ ngày tác phẩm được công bố lần đầu.

Ví dụ: Một tác phẩm khuyết danh được công bố lần đầu vào năm 2025. Khi đó, quyền tài sản đối với tác phẩm sẽ được bảo hộ đến hết năm 2100.

Trong thời gian bảo hộ, việc khai thác, sao chép, phân phối hoặc sử dụng tác phẩm phải tuân thủ quy định của pháp luật về quyền tác giả.

Trên đây là bài viết “Tác phẩm khuyết danh được bảo hộ trong bao lâu?”. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm khuyết danh cũng như cách xác định thời hạn bảo hộ trong trường hợp danh tính tác giả được tiết lộ sau khi tác phẩm được công bố.

Trân trọng,

Câu hỏi thường gặp