Tác giả: Biên Tập Viên

Trong bối cảnh pháp luật về sở hữu trí tuệ đang ngày càng hoàn thiện, tác phẩm di cảo đã nổi lên như một vấn đề quan trọng. Những tác phẩm được công bố lần đầu sau khi tác giả qua đời không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về quyền lợi và sự bảo vệ pháp lý. Liệu tác phẩm di cảo có được bảo hộ quyền tác giả hay không? Bài viết của VCD dưới đây sẽ giúp bạn.

1. Tác phẩm di cáo là gì?

Tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 17/2023/NĐ-CP có định nghĩa về tác phẩm di cảo như sau:“Tác phẩm di cảo là tác phẩm được công bố lần đầu sau khi tác giả chết”.

Tác phẩm di cảo được hiểu là tác phẩm thuộc bất kỳ loại hình nào tác phẩm nào, đó có thể là tác phẩm khoa học, nghệ thuật, văn học,… Tuy nhiên, tác phẩm di cảo được công bố công khai lần đầu tiên sau khi tác giả mất, tức là từ khi tác phẩm được tạo ra và thể hiện dưới một hình thức nhất định cho đến thời điểm trước khi tác giả mất vẫn chưa được công bố lần nào, sau khi tác giả chết thì tác phẩm đó mới được công bố thông qua việc một chủ thể khác. Tác phẩm di cảo thường mang trong mình giá trị và ý nghĩa đặc biệt, phản ánh tư tưởng và phong cách của tác giả.

2. Quy định của pháp luật về tác phẩm di cáo

Tác phẩm di cảo được bảo vệ dưới hình thức quyền tác giả, là quyền của cá nhân hoặc tổ chức đối với các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học mà họ đã sáng tạo hoặc sở hữu.

Tác phẩm di cảo được bảo hộ thông qua các quyền nhân thân và quyền tài sản thuộc quyền tác giả. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, tác phẩm di cảo là những tác phẩm được công bố lần đầu tiên sau khi tác giả qua đời.

Các yếu tố chính mà pháp luật bảo vệ đối với tác phẩm di cảo bao gồm:

• Tác phẩm phải thuộc lĩnh vực văn học, nghệ thuật hoặc khoa học.

• Tác phẩm phải được sáng tạo bởi một tác giả cụ thể.

• Tác phẩm phải được công bố lần đầu sau khi tác giả qua đời.

Căn cứ quy định tại Điều 17 Nghị định 17/2023/NĐ-CP như sau:  Thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm di cảo thực hiện theo quy định tại Điều 27 của Luật Sở hữu trí tuệ.

Theo đó, dẫn chiếu đến Điều 27 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 được sửa đổi bởi khoản 8 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009 như sau:

“Thời hạn bảo hộ quyền tác giả

1. Quyền nhân thân quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 19 của Luật này được bảo hộ vô thời hạn.

2. Quyền nhân thân quy định tại khoản 3 Điều 19 và quyền tài sản quy định tại Điều 20 của Luật này có thời hạn bảo hộ như sau:

a) Tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là bảy mươi lăm năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên; đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng chưa được công bố trong thời hạn hai mươi lăm năm, kể từ khi tác phẩm được định hình thì thời hạn bảo hộ là một trăm năm, kể từ khi tác phẩm được định hình; đối với tác phẩm khuyết danh, khi các thông tin về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định tại điểm b khoản này;

b) Tác phẩm không thuộc loại hình quy định tại điểm a khoản này có thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết; trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết;

c) Thời hạn bảo hộ quy định tại điểm a và điểm b khoản này chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.”

Như vậy, theo quy định trên thì thời hạn bảo hộ quyền tác giả đối với tác phẩm di cảo được xác định như sau:

• Yếu tố được bảo hộ vô thời hạn bao gồm:

• Tên của tác phẩm;

• Tên thật hoặc bút danh của tác giả;

• Sự toàn vẹn của tác phẩm;

• Trường hợp bảo hộ có thời hạn:

Đối với tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng:

•  Thời hạn bảo hộ là 75 năm kể từ lần đầu tiên công bố.

• Nếu tác phẩm chưa được công bố sau 25 năm kể từ khi được tạo ra thì thời hạn bảo hộ là 100 năm tính từ lúc tác phẩm được tạo ra.

•  Nếu là tác phẩm khuyết danh, khi có thông tin về tác giả thì tác phẩm được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và thêm 50 năm kể từ khi tác giả chết.

Đối với tác phẩm khác:

• Thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết;

• Trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ 50 sau năm đồng tác giả cuối cùng chết.

Như vậy tác phẩm di cáo là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả.

Trên đây là bài viết “Tác phẩm di cảo có phải là đối tượng bảo hộ quyền tác giả?” mà VCD gửi đến bạn. Chúng tôi hi vọng bài viết này có ích với các bạn.

Trân trọng,

Quyền tác giả, nền tảng bảo vệ những sáng tạo tinh thần, đóng vai trò then chốt trong việc khuyến khích đổi mới và phát triển văn hóa. Tuy nhiên, quá trình đăng ký quyền tác giả đôi khi có thể trở nên phức tạp, đòi hỏi sự am hiểu về các quy định pháp lý. Trong trường hợp chủ sở hữu quyền tác giả không thể trực tiếp thực hiện thủ tục đăng ký, việc ủy quyền cho một bên thứ ba trở thành một giải pháp hữu hiệu. Vậy, khi nào việc ủy quyền này là cần thiết, và giấy ủy quyền đóng vai trò như thế nào trong quy trình đăng ký? bài viết “Khi nào đơn đăng ký Quyền tác giả phải có giấy ủy quyền? của VCD dưới đây sẽ giúp bạn.

1. Giấy ủy quyền là gì?

Giấy ủy quyền là một văn bản mang tính chất pháp lý ghi nhận việc người ủy quyền chỉ định người được ủy quyền đại diện cho người ủy quyền thực hiện một hoặc nhiều công việc trong phạm vi được quy định trong giấy ủy quyền.

Ủy quyền có thể dưới nhiều hình thức: có thể ủy quyền bằng lời nói hoặc ủy quyền bằng văn bản nhưng hình thức dê được thừa nhận và phổ biến nhất là ủy quyefn bằng văn bản. Văn bản ủy quyền lại có thể chia thành hai loại là Giấy ủy quyền và Hợp đồng ủy quyền.

Ủy quyền có thể là hành vi pháp lý đơn phương hoặc song phương, giấy ủy quyền chính là kết quả của hành vi pháp lý đơn phương, và hợp đồng ủy quyền là kết quả của hành vi pháp lý song phương. Mặc dù trong Bộ luật dân sự năm 2015 hiện nay chỉ có quy định chi tiết về hợp đồng ủy quyền nhưng hình thức giấy ủy quyền vẫn được sử dụng rộng rãi và được công nhận giá trị pháp lý trong thực tế.

2. Khi nào đơn đăng ký quyền tác giả phải có giấy ủy quyền?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 50 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi bổ sung năm 2009, 2019): Tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả có thể trực tiếp hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác nộp đơn đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan. Bộ hồ sơ đăng ký bảo hộ quyền tác giả phải có những loại giấy tờ pháp lý quy định tại khoản 2 như sau:

• Tờ khai đăng ký quyền tác giả do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định.

• Hai bản sao tác phẩm đăng ký quyền tác giả

• Giấy ủy quyền, nếu người nộp đơn là người được ủy quyền

• Tài liệu chứng minh quyền nộp đơn

• Văn bản đồng ý của các đồng tác giả, nếu tác phẩm có đồng tác giả

• Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu, nếu quyền tác giả thuộc sở hữu chung

Giấy ủy quyền quyền tác giả là một văn bản pháp lý quan trọng, cho phép một cá nhân hoặc tổ chức được chỉ định đăng ký và bảo vệ quyền tác giả. Khi một tác giả không thể hoặc không muốn tự mình đăng ký bản quyền, họ có thể sử dụng giấy ủy quyền quyền tác giả để trao quyền cho một cá nhân hoặc tổ chức khác xử lý quy trình đăng ký cho họ.

Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn có liên quan cũng cho phép tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan trực tiếp hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác nộp hồ sơ đăng ký quyền tác giả. Như vậy, đối với trường hợp nộp hồ sơ thông qua các tổ chức, cá nhân khác thì bộ hồ sơ đăng ký bảo hộ quyền tác giả bắt buộc phải có giấy ủy quyền được lập theo quy định của pháp luật Dân sự.

Theo đó, hồ sơ đăng ký quyền tác giả, đăng ký quyền liên quan thông qua ủy quyền thì thành phần hồ sơ phải bao gồm văn bản ủy quyền. Văn bản ủy quyền phải ghi cụ thể thông tin liên hệ của bên ủy quyền và bên nhận ủy quyền; tên tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng; phạm vi ủy quyền; thời hạn ủy quyền.

Đối với trường hợp tổ chức ủy quyền cho tổ chức nộp hồ sơ không cần công chứng chứng thực. Trường hợp bên ủy quyền là cá nhân thì văn bản ủy quyền phải được chứng thực theo quy định của pháp luật. ( khoản 6 Điều 39 Nghị định 17/2023)

Ngoài ra, trường hợp tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan là cá nhân nước ngoài không thường trú tại Việt Nam, tổ chức nước ngoài không có trụ sở, văn phòng đại diện hoặc chi nhánh tại Việt Nam nộp hồ sơ đăng ký quyền tác giả, đăng ký quyền liên quan trực tiếp qua Cổng dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 hoặc thông qua ủy quyền cho tổ chức tư vấn, dịch vụ quyền tác giả, quyền liên quan tại Việt Nam.

Hiện nay, pháp luật không có quy định về thời hạn giấy ủy quyền tác giả. Thông thường, thời hạn giấy ủy quyền tác giả do các bên thỏa thuận với nhau.Để hiểu rõ cách thức làm giấy ủy quyền chính xác, hoặc các quy định xung quanh vấn đề này, bạn có thể liên hệ trực tiếp với VCD để đội ngũ luật sư và các chuyên viên pháp lý của chúng tôi hỗ trợ một cách nhanh chóng.

Trên đây là bài viết “Khi nào đơn đăng ký Quyền tác giả phải có giấy ủy quyền?” mà VCD gửi đến bạn. Chúng tôi hi vọng bài viết này có ích với các bạn.

Trân trọng,

Trong lĩnh vực bản quyền tác giả, sự hợp tác giữa nhiều tác giả trong việc tạo ra một tác phẩm là điều không hiếm gặp. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa đồng tác giả và đồng chủ sở hữu quyền tác giả lại phức tạp và không phải lúc nào cũng rõ ràng. Vậy những trường hợp cụ thể khi có đồng tác giả nhưng không đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả thì đăng ký quyền tác giả như thế nào. Hãy theo dõi bài viết của VCD dưới đây.

1. Khái niệm đồng tác giả, đồng chủ sở hữu quyền tác giả?

Theo quy định của pháp luật Sở hữu trí tuệ thì tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Trường hợp có từ hai người trở lên cùng trực tiếp sáng tạo tác phẩm với chủ ý là sự đóng góp của họ được kết hợp thành một tổng thể hoàn chỉnh thì những người đó là các đồng tác giả.

Căn cứ theo Điều 18 Nghị định 17/2023 chủ sở hữu quyền tác giả quy định chủ sở hữu quyền tác giả bao gồm:

• Tổ chức, cá nhân Việt Nam.

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định tại Việt Nam.

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam.

• Tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt nam theo Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Do đó, đồng chủ sở hữu quyền tác giả là hai hay nhiều cá nhân hoặc tổ chức thỏa mãn điều kiện trên có quyền sở hữu chung đối với tác phẩm.

2. Các trường hợp có đồng tác giả nhưng không đồng thời là đồng chủ sở hữu.

Trường hợp 1: Hai hoặc nhiều tác giả cùng nhau tạo ra tác phẩm  nhưng chỉ thỏa thuận hoặc xác định một trong số đồng tác giả đứng tên chủ sở hữu quyền tác giả bằng văn bản thỏa thuận nêu các điều khoản về sở hữu, phân chia lợi nhuận,…

Trường hợp 2: Hai hoặc nhiều tác giả cùng sáng tạo tác phẩm theo quyết định/ xác nhận giao việc, giao nhiệm vụ của công ty mà tác giả là nhân viên thuộc công ty thì trên Giấy chứng nhận sẽ có tên các đồng tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả là công ty đó.

Trường hợp 3: Hai hoặc nhiều tác tác giả được thuê sáng tạo tác phẩm theo Hợp đồng thuê sáng tạo, có trả phí hoặc theo thỏa thuận các bên thì chủ sở hữu sẽ thuộc về cá nhân hoặc công ty thuê sáng tạo tác phẩm đó.

Trường hợp 4: Hai hoặc nhiều tác giả cùng sáng tạo tác phẩm và cùng thỏa thuận chuyển giao quyền sở hữu cho cá nhân hoặc tổ chức khác theo Hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả.

Các đồng tác giả không đồng thời là đồng chủ sở hữu tác phẩm có các quyền nhân thân không thể chuyển dịch được luôn gắn với tác giả. Nhưng về quyền tài sản của đồng tác giả không đồng thời là đồng chủ sở hữu tác phẩm bị hạn chế và luôn ở thế “bị động” do tác giả không được thực hiện quyền xuất bản, tái bản, trưng bày, triển lãm hoặc cho dịch, phóng tác, cải biến, chuyển thể để có được những lợi ích kinh tế theo quyền định đoạt ý chí của mình trừ trường hợp 1 nêu trên.

Do đó, các đồng tác giả không đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả thì các đồng tác giả thỏa thuận về việc thực hiện quyền nhân thân, các đồng chủ sở hữu quyền tác giả thỏa thuận về việc thực hiện quyền tài sản đối với tác phẩm theo quy định tại khoản 3 Điều 45 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và khoản 3 Điều 47 của Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (được sửa đổi bởi khoản 13 Điều 1 Luật số 07/2022/QH15).

3. Hồ sơ đăng ký cho đồng tác giả không đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả.

• Tờ khai đăng ký quyền tác giả trong đó ghi rõ thông tin các đồng tác giả và vai trò của từng tác giả.
• Căn cước công dân của các đồng tác giả
• Bản sao giấy đăng ký kinh doanh nếu cá nhân là tổ chức
• Bản sao tác phẩm đăng ký quyền tác giả

• Tài liệu chứng minh mình là chủ sở hữu quyền tác giả do giao nhiệm vụ sáng tạo, giao kết hợp đồng sáng tạo được thừa kế được chuyển giao quyền.

• Giấy ủy quyền nếu người nộp hồ sơ đăng ký quyền tác giả là người được ủy quyền.

• Bản cam đoan của các đồng tác giả trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm.

Lưu ý: Tài liệu phải được làm bằng tiếng Việt; trường hợp làm bằng ngôn ngữ khác thì phải được dịch ra tiếng Việt.

Theo đó, thời hạn cấp giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là trong thời hạn 15 ngày làm việc, kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả. Nếu từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả thì cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do cho người nộp hồ sơ.

Trên đây là bài viết “Đăng ký quyền tác giả trong trường hợp có đồng tác giả nhưng không đồng thời là đồng chủ sở hữu?” mà VCD gửi đến bạn. Chúng tôi hi vọng bài viết này có ích với các bạn.

Trân trọng,